خبرنامه

لطفا ایمیل خود را وارد کنید
 
   

روشهای افزایش خلاقیت

 يکي از بهترين راه‌ها براي رشد خلاقيت، خبره شدن در آن حوزه است. با داشتن درک عميق از موضوع، بهتر قادر خواهيد بود که به تفکر درباره راه‌حل‌هاي ابتکاري و...

... نوآورانه براي مسائل بپردازيد. به گفته رابرت استرنبرگ، روان‌شناسِ شناختي، خلاقيت را مي‌توان چنين تعريف کرد: «... فرايند به وجود آوردن چيزي که هم بديع و تازه باشد و هم باارزش و به درد بخور». خلاقيت به معني يافتن راه‌هاي جديد براي حل مشکلات و نزديک شدن به شرايط است. خلاقيت، مهارتي نيست که فقط منحصر به هنرمندان، موسيقيدانان يا نويسندگان باشد. بلکه مهارت سودمندي است که در همه مردم مي‌تواند وجود داشته باشد. راهنمائي زير به افزايش خلاقيت شما کمک مي‌کنند:

1- نسبت به رشد خلاقيت متعهد باشيد
نخستين گام اين است که خود را به طور کامل وقف رشد و توسعه توانائي‌هاي خلاقانه خود کنيد. از تلاش دست برنداريد. هدف گذاري کنيد، روي کمک ديگران حساب باز کنيد و براي رشد مهارت‌هاي خود، زماني را در هر روز کنار بگذاريد.

2- خبره شويد
يکي از بهترين راه‌ها براي رشد خلاقيت، خبره شدن در آن حوزه است. با داشتن درک عميق از موضوع، بهتر قادر خواهيد بود که به تفکر درباره راه‌حل‌هاي ابتکاري و نوآورانه براي مسائل بپردازيد.

3- براي کنجکاوي خود ارزش قائل شويد
يکي از موانع متداول بر سر راه خلاقيت، کم اهميت دادن به کنجکاوي است. هنگامي که کنجکاوي شما نسبت به چيزي برانگيخته مي‌شود به جاي آن که خود را سرزنش يا توبيخ کنيد، به تحسين خود بپردازيد و به خود پاداش دهيد. براي خود اين فرصت را به وجود آوريد که به کشف موضوعات تازه بپردازيد.

4- باور کنيد که خلاقيت به خودي خود با ارزش است
رشد انگيزه‌هاي دروني بسيار اهميت دارد. اين باور را در خود تقويت کنيد که خلاقيت به خودي خود ارزشمند است حتي اگر به دستاورد خاصي منجر نشود.

5- خطرپذير باشيد
براي تقويت مهارت‌هاي خلاقانه خود، بايد آماده خطرپذيري باشيد. ممکن است تلاش‌هاي شما هميشه به موفقيت نيانجامد امّا مطمئن باشيد که تقويت استعدادهاي خلاقانه و دستيابي به مهارت‌هاي تازه در آينده به دردتان خواهد خورد.

6- به خود اعتماد داشته باشيد
بي‌اعتمادي به توانائي‌هاي خود، مانع خلاقيت مي‌گردد. به همين دليل، تقويت حس اعتماد به نفس اهميت زيادي دارد. پيشرفت‌هايي که به دست آورده‌ايد را ثبت کنيد، از تلاش‌هاي خود خشنود باشيد و هميشه در صدد يافتن راهي براي تحسين خلاقيت خود باشيد.

7- زمان لازم را براي خلاقيت در نظر بگيريد
اگر زمان لازم و کافي را براي رشد استعدادهاي خلاقانه خود اختصاص ندهيد، در اين کار موفق نخواهيد شد. در هر هفته زماني را براي تمرکز بر روي يک نوع پروژه خلاقانه کنار بگذاريد.

8- نگرش‌هاي منفي را کنار بگذاريد
براساس يک مطالعه پژوهشي  , نگرش مثبت مي‌تواند توانايي شما در تفکر خلاقانه را افزايش دهد. بدين خاطر، بر روي حذف و کنار گذاشتن افکار منفي يا خود-انتقادي که مي‌تواند مانع رشد مهارت‌هاي خلاقانه شما گردد، تمرکز کنيد.

9- بر ترس خود از شکست غلبه کنيد
ترس از اشتباه کردن يا شکست خوردن از پيشرفت شما جلوگيري مي‌کند. هرگاه چنين افکار و احساسي به سراغتان آمد، به خودتان يادآور شويد که اشتباهات، خود بخشي از فرايند است. با وجودي که گاهي اوقات ممکن است با موانعي در مسير خلاقيت خود روبرو شويد امّا نهايتاً به اهداف خود خواهيد رسيد.

10-براي به دست آوردن ايده‌هاي جديد از يورش فکري استفاده کنيد
يورش فکري روش متداولي در محيط‌هاي علمي و حرفه‌اي است امّا مي‌تواند به عنوان ابزاري قدرتمند براي رشد خلاقيت نيز مورد استفاده قرار گيرد. قضاوت‌هاي خود را کنار بگذاريد و شروع به نوشتن هر ايده و راه‌حلي که به نظرتان مي‌رسد بکنيد. هدف از اين کار، توليد هر چه بيشتر ايده در يک دوره زماني کوتاه است. سپس بر روي پالايش و روشن‌تر کردن ايده‌هاي خود تمرکز کنيد تا به بهترين گزينه ممکن دست يابيد.

11-بدانيد که اغلب مسائل راه‌حل‌هاي متعدد دارند
بار بعد که به حل مساله‌اي پرداختيد، سعي کنيد به دنبال راه‌حل‌هاي مختلف بگرديد. به جاي آن که مستقيماً به سراغ نخستين ايده‌اي که به فکرتان رسيد برويد، کمي تامل کنيد و به راه‌هاي ديگر براي نزديک شدن به مساله فکر کنيد. اين کار ساده، راه خوبي براي ايجاد مهارت‌هاي حل مساله و تفکر خلاق در شماست.

12- براي فعاليت‌هاي خلاقانه خود دفتر يادداشت تهيه کنيد
براي پيگيري فرايند خلاقيت در خود و ايده‌هايي که به نظرتان رسيده است، دفترچه يادداشتي درست کنيد. وجود اين دفترچه کمک شاياني به بازتاب دستاوردهاي شما و در نظر گرفتن راه‌حل‌هاي احتمالي ديگر خواهد بود. ايده‌هايي که در اين دفترچه ثبت مي‌شوند مي‌توانند در آينده الهام بخش شما گردند.

13- نقشه ذهني ايجاد کنيد
«نقشه ذهني» وسيله خوبي براي مرتبط ساختن ايده‌ها و جستجو براي پاسخ‌هاي ابتکاري و خلاقانه به سوالات است. نقشه ذهني چنين درست مي‌شود: ابتدا موضوع يا واژه اصلي را روي کاغذ بنويسيد. سپس عبارات يا ايده‌هاي مرتبط را پيرامون آن بنويسيد و به آن پيوند دهيد. اين روش با وجودي که شبيه يورش فکري است امّا به شاخه شاخه شدن ايده‌ها کمک مي‌کند و امکان مشاهده چگونگي ارتباط آن‌ها با هم را فراهم مي‌سازد.

14- خود را به چالش بکشيد
فرايند رشد مهارت‌هاي خلاقانه، پايان پذير نيست. بنابراين، چالش مداوم خود به منظور رشد بيشتر قابليت‌ها و توانائي‌هايتان بسيار اهميت دارد. به جستجوي رويکردهاي پيچيده‌تر برآئيد، چيزهاي جديد را امتحان کنيد و از به کارگيري همان راه‌حل‌هايي که در گذشته استفاده کرده‌ايد اجتناب نمائيد.

15- روش «6 کلاه» را امتحان کنيد
روش «6 کلاه» مستلزم نگاه کردن به مساله از 6 ديدگاه متفاوت است. با اين کار مي‌توانيد نسبت به موقعي که فقط از يک يا دو ديدگاه به مساله مي‌نگريستيد، ايده‌هاي بيشتري به دست آوريد.
کلاه قرمز: به وضعيت طور احساسي بنگريد. احساستان به شما چه مي‌گويد؟
کلاه سفيد: به وضعيت به طور عيني بنگريد. واقعيت‌ها چه هستند؟
کلاه زرد: به وضعيت با ديد مثبت بنگريد. کدام عناصر راه حل عمل خواهند کرد؟
کلاه سياه: به وضعيت با ديد منفي بنگريد. کدام عناصر راه حل عمل نخواهند کرد؟
کلاه سبز: خلاقانه فکر کنيد. ايده‌هاي ديگر چه هستند؟
کلاه آبي: کلّي و جامع فکر کنيد. بهترين راه حل کلّي چيست؟

16- به دنبال منابع الهام‌بخش بگرديد
هرگز انتظار نداشته باشيد که خلاقيت به يکباره اتفاق افتد. به دنبال منابع جديد الهام‌بخش براي به دست آوردن ايده‌ها و انگيزه‌هاي تازه که به توليد پاسخ‌هاي يگانه به سوالاات مي‌انجامد، بگرديد. کتاب بخوانيد، از موزه‌ها بازديد کنيد، به موسيقي مورد علاقه‌تان گوش کنيد و يا به بحث سازنده با يک دوست بپردازيد. از هر روش يا راهبردي که برايتان مفيدتر است استفاده کنيد.

17- براي خلاقيت، فرصت ايجاد کنيد
علاوه بر جستجوي منابع الهام‌بخش، بايد خودتان نيز فرصت لازم را براي خلاقيت ايجاد کنيد. مثلاً در دست گرفتن يک پروژه تازه يا پيدا کردن ابزارهاي جديد براي استفاده در پروژه‌هاي فعلي.

18- سناريوهاي متفاوت را در نظر بگيريد
به هنگام تمرکز بر روي حل يک مسأله، از سوالات «چه مي‌شود اگر ... » براي در نظر گرفتن سناريوهاي احتمالي استفاده کنيد. اگر اين راه را در پيش گيريم نتيجه‌اش چه خواهد شد؟ با نگاه کردن به اين سناريوهاي مختلف، بهتر مي‌توانيد به راه‌حل‌هاي خلاقانه براي مسائل دست يابيد.

19- از روند نما استفاده کنيد
هنگامي که پروژه جديدي را در دست مي‌گيريد، روندنمايي (فلوچارت) براي نمايش پروژه، از ابتدا تا انتها، بکشيد. به مسيرها يا دنباله مختلف رويدادهايي که ممکن است اتفاق افتد نگاه کنيد. روند نما به شما کمک مي‌کند که محصول نهايي را بهتر مجسم کنيد و مشکلات احتمالي را از ميان برداريد.

20- از روش «گلوله برف» استفاده کنيد.
تا کنون متوجه شده‌ايد که چگونه يک ايده خوب معمولاً به ايده خوب ديگري مي‌انجامد؟ شما مي‌توانيد با استفاده از روش «گلوله برف» به هنگام توليد ايده براي پروژه‌هاي خود، از اين مزيت بهره‌مند شويد. اگر ايده براي کار جاري شما مفيد و مناسب نباشد، آن را براي کارهاي بعد و استفاده در پروژه‌هاي آتي کنار بگذاريد.